Hronologija događaja koji su 12. marta 2003. godine izmenili tok novije srpske istorije
Navršavaju se tačno dvadeset tri godine od atentata na dr Zorana Đinđića, prvog demokratski izabranog predsednika Vlade Srbije. Ovaj događaj ostaje zabeležen kao jedan od najtežih trenutaka u savremenoj istoriji zemlje, praćen uvođenjem vanrednog stanja i opsežnom policijskom akcijom Sablja.
Prema pravosnažnoj presudi Specijalnog suda u Beogradu, atentat je izvršen 12. marta 2003. godine u 12 časova i 25 minuta ispred ulaza u zgradu Vlade Srbije u Nemanjinoj ulici. Zoran Đinđić je pogođen sa dva hica iz snajperske puške ispaljena iz zgrade u Ulici admirala Geprata.
Sudski postupak koji je usledio nakon akcije Sablja rezultirao je osuđujućim presudama za dvanaest osoba. Milorad Ulemek Legija, nekadašnji komandant Jedinice za specijalne operacije, identifikovan je kao organizator grupe, dok je Zvezdan Jovanović označen kao neposredni izvršilac atentata. Obojica su osuđena na maksimalne kazne zatvora od četrdeset godina.
U presudi je detaljno dokumentovano da su u pripremi i izvršenju zločina učestvovali pripadnici tadašnje Jedinice za specijalne operacije, kao i članovi organizovane kriminalne grupe poznate kao zemunski klan. Sud je utvrdio da je motiv grupe bio zaustavljanje političkih i institucionalnih reformi koje je vlada sprovodila, kao i sprečavanje hapšenja članova kriminalnih struktura.
Vanredno stanje proglašeno neposredno nakon atentata trajalo je do 22. aprila 2003. godine. Tokom ovog perioda policija je izvršila na hiljade hapšenja, čime je operativno razbijena struktura koja je stajala iza napada na premijera. Iako je pravosudni epilog pružio jasnu sliku o izvršiocima i logistici napada, slučaj ostaje predmet detaljne analize svih segmenata koji su doveli do ugrožavanja bezbednosti najviših državnih zvaničnika.
Događaji od pre dve decenije i tri godine i danas predstavljaju važnu tačku u razumevanju institucionalnih izazova sa kojima se Srbija suočavala početkom dvehiljaditih godina.
